Wstęp
Akt zgonu sporządza kierownik urzędu stanu cywilnego (USC) właściwego dla miejsca zgonu — w dniu, w którym zgon zostanie zgłoszony. Na zgłoszenie jest 3 dni od wystawienia karty zgonu przez lekarza (przy chorobie zakaźnej — 24 godziny od chwili zgonu), a pierwszy odpis skrócony aktu zgonu jest bezpłatny.
Wiele osób myli dwa różne dokumenty: kartę zgonu (dokument medyczny od lekarza) i akt zgonu (dokument urzędowy z USC). W tym artykule krok po kroku wyjaśniamy, jak uzyskać akt zgonu w Polsce w 2026 roku: czym różnią się te dokumenty, jakie papiery zabrać do urzędu, jakie obowiązują terminy i opłaty, a także co zrobić w szczególnych sytuacjach — gdy zgon nastąpił za granicą lub gdy trzeba poprawić błąd w dokumencie. Kolejne kroki opisujemy w takiej kolejności, w jakiej zwykle się je załatwia.
Jeśli dopiero rozpoczynają Państwo organizację pogrzebu i szukają kompletnej listy formalności, zachęcamy do zapoznania się z artykułem Formalności po śmierci — kompletna lista dokumentów.
Karta zgonu a akt zgonu — kluczowa różnica
Karta zgonu i akt zgonu to dwa zupełnie odrębne dokumenty, choć bywają mylone. Karta zgonu to dokument medyczny wystawiany przez lekarza, natomiast akt zgonu to dokument urzędowy sporządzany przez Urząd Stanu Cywilnego. Aby uzyskać akt zgonu, trzeba najpierw mieć kartę zgonu — to ona stanowi podstawę rejestracji.
Karta zgonu — dokument medyczny
Kartę zgonu wystawia lekarz, który stwierdził zgon. Jest to dokument medyczny potwierdzający fakt śmierci oraz jej przyczynę. Bez karty zgonu nie można zgłosić zgonu w USC ani zorganizować pochówku.
Kto stwierdza zgon i wystawia kartę zgonu (art. 11 ust. 1–2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych):
- Lekarz leczący chorego w ostatniej chorobie — w szpitalu, hospicjum lub innej placówce, a także lekarz rodzinny (POZ), jeśli leczył zmarłego.
- Kierownik zespołu ratownictwa medycznego — tylko wtedy, gdy zgon nastąpił w trakcie akcji medycznej (art. 11 ust. 1 pkt 2, w brzmieniu obowiązującym od 30 maja 2025 r.).
- Lekarz lub osoba powołana przez starostę — gdy zgonu nie może stwierdzić lekarz leczący, zgon i jego przyczynę ustala się w drodze oględzin; w razie braku lekarza wykonuje je osoba powołana do tej czynności przez starostę (art. 11 ust. 2).
Ważne: karta zgonu ma trzy części: do zarejestrowania zgonu w USC (I), dla administracji cmentarza (II) i dla statystyki publicznej (III), i jest wydawana w jednym egzemplarzu osobie uprawnionej do pochowania zmarłego (zakład pogrzebowy działa w jej imieniu). Kierownik USC uzupełnia kartę adnotacją o zarejestrowaniu zgonu, a część II z tą adnotacją przekazuje się administracji cmentarza. Dane z części III służbom statystyki publicznej przekazuje osoba, która stwierdziła zgon — rodzina nie musi się tym zajmować (art. 11 ust. 3a–3e i 4–4b ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych; rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru karty zgonu, Dz.U. 2023 poz. 2734). Ustawa przewiduje możliwość wydawania karty zgonu w formie dokumentu elektronicznego (art. 11 ust. 4c), ale wzór określony w obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. rozporządzeniu jest drukowany jednostronnie na papierze.
Przy odbiorze karty zgonu należy sprawdzić poprawność wszystkich danych — imienia, nazwiska, daty urodzenia i daty zgonu. Błędy w karcie zgonu przeniosą się na akt zgonu.
Akt zgonu — dokument urzędowy
Akt zgonu to wpis w rejestrze stanu cywilnego, dokonywany przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego na podstawie karty zgonu i innych dokumentów. Jest to oficjalny dokument państwowy potrzebny w sprawach urzędowych, m.in. do:
- złożenia wniosku o zasiłek pogrzebowy z ZUS (ZUS może też pobrać odpis skrócony z rejestru samodzielnie),
- rozpoczęcia postępowania spadkowego,
- wypłaty środków z rachunków bankowych zmarłego,
- wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego,
- przepisania umów (mieszkanie, media, samochód).
Do pochowania zmarłego nie jest potrzebny odpis aktu zgonu, tylko karta zgonu z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu — administracji cmentarza przekazuje się jej część II (art. 11 ust. 4b i 6 ustawy o cmentarzach). Odpis aktu zgonu składa się na cmentarzu tylko wtedy, gdy zgonu nie dało się zarejestrować w dniu zgłoszenia z powodu niedostępności rejestru (art. 11 ust. 5b).
Porównanie: karta zgonu vs akt zgonu
| Cecha | Karta zgonu | Akt zgonu |
|---|---|---|
| Kto wystawia | Lekarz | Kierownik USC |
| Charakter | Dokument medyczny | Dokument urzędowy |
| Podstawa wystawienia | Badanie lekarskie | Karta zgonu + dokumenty tożsamości |
| Zawiera przyczynę śmierci | Tak (szczegółowo) | Nie |
| Potrzebna do rejestracji w USC | Tak | — (jest wynikiem rejestracji) |
| Potrzebna do pochowania | Tak — część II z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu | Nie (odpis tylko wtedy, gdy rejestr był niedostępny w dniu zgłoszenia) |
| Potrzebna do ZUS, banku, sądu | Nie | Tak (ZUS i sąd mogą pobrać odpis skrócony z rejestru samodzielnie) |
| Koszt | Przy oględzinach — bez kosztów dla rodziny (art. 11 ust. 2) | Pierwszy odpis skrócony bezpłatny |
Zrozumienie tej różnicy jest kluczowe, ponieważ na różnych etapach formalności będą Państwo potrzebowali różnych dokumentów. Karta zgonu jest potrzebna do zarejestrowania zgonu i — z adnotacją USC — do pochowania, natomiast akt zgonu (jego odpis) — do dalszych spraw urzędowych.
Jak uzyskać akt zgonu krok po kroku
Aby uzyskać akt zgonu, należy zgłosić zgon w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu. Procedura wymaga wizyty w USC z kompletem dokumentów. Pierwszy odpis skrócony aktu zgonu jest wydawany bezpłatnie. Krok po kroku procedurę opisuje rządowy serwis gov.pl — Zgłoś zgon: kartę zgonu wystawia lekarz, zgłoszenia do USC dokonuje się w ciągu 3 dni (24 godzin od chwili zgonu przy chorobie zakaźnej), a kierownik USC sporządza akt zgonu i wydaje jeden bezpłatny odpis skrócony.
Krok 1: Uzyskanie karty zgonu od lekarza
Po stwierdzeniu zgonu lekarz wystawia kartę zgonu. W zależności od okoliczności:
- Zgon w szpitalu — kartę zgonu wystawia lekarz leczący (prowadzący lub dyżurny). Rodzina odbiera ją z sekretariatu oddziału.
- Zgon w domu — w razie nagłego zgonu należy zadzwonić pod numer alarmowy 112. Kartę zgonu wystawia lekarz, który leczył zmarłego w ostatniej chorobie (np. lekarz POZ); zespół ratownictwa medycznego wystawia ją tylko wtedy, gdy zgon nastąpił w trakcie akcji medycznej. Gdy zgonu nie może stwierdzić lekarz leczący, robi to w drodze oględzin lekarz albo osoba powołana przez starostę.
- Zgon w okolicznościach budzących podejrzenie przestępstwa — lekarz zawiadamia natychmiast prokuratora lub najbliższy posterunek Policji (art. 11 ust. 8). Do pochowania potrzebne jest wtedy także zezwolenie prokuratora (ust. 9).
Koszty: gdy zgon stwierdza w drodze oględzin lekarz lub osoba powołana przez starostę, koszty oględzin i karty zgonu nie mogą obciążać rodziny (art. 11 ust. 2 ustawy o cmentarzach).
Krok 2: Zebranie dokumentów
Przed wizytą w USC należy skompletować następujące dokumenty (pełna lista poniżej, w sekcji Wymagane dokumenty):
- kartę zgonu (w jednym egzemplarzu — USC wpisze na niej adnotację o zarejestrowaniu zgonu),
- dokument tożsamości zmarłego (dowód osobisty lub paszport),
- własny dokument tożsamości (osoby zgłaszającej zgon).
Krok 3: Wizyta w urzędzie stanu cywilnego
Zgon rejestruje się w urzędzie stanu cywilnego właściwym dla miejsca zgonu — nie dla miejsca zamieszkania zmarłego ani osoby zgłaszającej. Jeśli zgon nastąpił w szpitalu w innym mieście niż miejsce zamieszkania, należy udać się do USC w mieście, w którym znajduje się szpital.
Algorytm w urzędzie:
- Przekazać kartę zgonu urzędnikowi.
- Przekazać dokument tożsamości zmarłego (zostanie zatrzymany i unieważniony).
- Okazać własny dokument tożsamości.
- Podpisać protokół zgłoszenia zgonu.
- Odebrać kartę zgonu z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu (jej część II przekazuje się administracji cmentarza) oraz odpis skrócony aktu zgonu (pierwszy egzemplarz bezpłatny).
W dużych miastach warto sprawdzić, czy urząd umożliwia wcześniejszą rezerwację wizyty telefonicznie lub przez system kolejkowy.
Krok 4: Zamówienie dodatkowych odpisów
Odpisy aktu zgonu bywają potrzebne w kilku instytucjach: w banku, u notariusza lub w sądzie spadkowym, u pracodawcy zmarłego, w spółdzielni mieszkaniowej. Pierwszy odpis skrócony jest bezpłatny, każdy dodatkowy kosztuje 22 zł. Odpis potrzebny do sprawy w ZUS (np. zasiłek pogrzebowy lub renta rodzinna) albo u pracodawcy jest wolny od opłaty skarbowej — we wniosku o odpis wystarczy wpisać cel (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b i f ustawy o opłacie skarbowej; gov.pl). ZUS może też pobrać odpis skrócony z rejestru stanu cywilnego samodzielnie (art. 45 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego), dlatego przed zamawianiem odpisu warto zapytać w ZUS, czy jest potrzebny.
Kto może zgłosić zgon w USC
Zgodnie z ustawą z 28 listopada 2014 r. — Prawo o aktach stanu cywilnego (art. 93 ust. 2 i 4) zgłoszenia zgonu dokonuje osoba uprawniona do pochówku z art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych:
- małżonek zmarłego,
- krewni zstępni (dzieci, wnuki),
- krewni wstępni (rodzice, dziadkowie),
- krewni boczni do 4. stopnia pokrewieństwa,
- powinowaci w linii prostej do 1. stopnia,
- osoba, która dobrowolnie zobowiązała się do pochowania zmarłego.
Zakład pogrzebowy może zgłosić zgon jako pełnomocnik jednej z tych osób (za pełnomocnictwo pobiera się 17 zł opłaty skarbowej — gov.pl). Jeśli nikt z nich zgonu nie zgłosi, robi to przedstawiciel gminy, która chowa zmarłego (art. 93 ust. 4 w związku z art. 10 ust. 3 ustawy o cmentarzach).
Wymagane dokumenty — pełna lista
Do rejestracji zgonu w USC potrzeba: karty zgonu, dokumentu tożsamości zmarłego, dokumentu tożsamości osoby zgłaszającej oraz — w zależności od sytuacji — dodatkowych dokumentów. Brak któregokolwiek z dokumentów może opóźnić procedurę, dlatego warto przygotować komplet przed wizytą.
Dokumenty obowiązkowe
| Dokument | Uwagi |
|---|---|
| Karta zgonu | Wystawiona przez lekarza w jednym egzemplarzu; oryginał — nie kserokopia. USC wpisuje na niej adnotację o zarejestrowaniu zgonu |
| Dowód osobisty zmarłego | Zostanie zatrzymany i unieważniony przez USC |
| Dowód osobisty osoby zgłaszającej | Do okazania — nie zostanie zatrzymany |
Dokumenty dodatkowe (w zależności od sytuacji)
| Dokument | Kiedy potrzebny |
|---|---|
| Inny dokument tożsamości zmarłego (np. paszport) | Jeśli zmarły nie miał dowodu osobistego — USC wskaże, jaki dokument przyjmie |
| Akt małżeństwa | Jeśli zgon zgłasza małżonek i USC nie ma dostępu do aktu elektronicznie |
| Pełnomocnictwo | Jeśli zgon zgłasza zakład pogrzebowy lub inna osoba upoważniona |
| Zezwolenie prokuratora | Potrzebne do pochowania (nie do rejestracji zgonu), gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną zgonu było przestępstwo (art. 11 ust. 9 ustawy o cmentarzach) |
Co się dzieje z dowodem osobistym zmarłego
Dowód osobisty zmarłego zostaje zatrzymany przez USC i unieważniony. Jest to wymagane prawem — unieważniony dokument tożsamości zapobiega nadużyciom (np. wyłudzeniom kredytów).
Porady praktyczne:
- Przed wizytą w USC zrobić kserokopię dowodu osobistego zmarłego — kopia może przydać się przy sprawach bankowych lub spadkowych.
- Jeśli dowodu osobistego zmarłego nie ma — należy poinformować o tym USC, które wskaże, jakie dokumenty przyjmie.
Czy Państwo wiedzieli? Oprócz formalności urzędowych warto zadbać o trwałe upamiętnienie bliskiej osoby. Coraz więcej rodzin w Polsce tworzy cyfrowy memoriał na Kinmory — stronę pamięci ze zdjęciami i wspomnieniami, dostępną dla całej rodziny z dowolnego miejsca na świecie.
Terminy, opłaty i odpisy
Zgon należy zgłosić w USC w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu (lub 24 godzin od chwili zgonu w przypadku choroby zakaźnej). Pierwszy odpis skrócony aktu zgonu jest bezpłatny, każdy kolejny kosztuje 22 zł. Akt zgonu sporządzany jest zazwyczaj w dniu zgłoszenia.
Terminy zgłoszenia zgonu
Polskie prawo określa ściśle terminy na zgłoszenie zgonu w urzędzie:
| Sytuacja | Termin zgłoszenia |
|---|---|
| Zgon z przyczyn naturalnych | 3 dni od wystawienia karty zgonu |
| Zgon na skutek choroby zakaźnej | 24 godziny od chwili zgonu |
| Zgon za granicą (obywatel polski) | Rejestracja w kraju zgonu według prawa miejscowego |
Dlaczego nie warto zwlekać? Termin wynika z art. 93 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego. Bez zarejestrowania zgonu — czyli bez adnotacji USC na karcie zgonu — nie można pochować zmarłego (art. 11 ust. 6 ustawy o cmentarzach).
Opłaty
| Usługa | Koszt |
|---|---|
| Rejestracja zgonu i pierwszy odpis skrócony | 0 zł (bezpłatne) |
| Dodatkowy odpis skrócony aktu zgonu | 22 zł |
| Odpis zupełny aktu zgonu | 33 zł |
| Odpis wielojęzyczny (do użytku za granicą, tylko papierowy) | 22 zł |
| Odpis zupełny sprostowanego aktu (na wniosek) | 39 zł |
| Odpis do sprawy w ZUS lub u pracodawcy (cel wpisany we wniosku) | 0 zł (wolny od opłaty skarbowej) |
Źródło: gov.pl — Uzyskaj odpis aktu stanu cywilnego — opłata skarbowa za odpis skrócony wynosi 22 zł, za odpis zupełny 33 zł, za odpis zupełny sprostowanego aktu 39 zł (ustawa o opłacie skarbowej); sprawdzono 13 listopada 2026 r.
Ilu odpisów potrzeba? Zależy od tego, ile instytucji żąda odpisu aktu zgonu:
- ZUS i pracodawca — odpis bezpłatny (cel wpisany we wniosku o odpis); ZUS może też pobrać odpis skrócony z rejestru samodzielnie, więc przed zamówieniem warto zapytać, czy jest potrzebny. Dotyczy to m.in. zasiłku pogrzebowego.
- Bank — odpis płatny (22 zł), potrzebny do wypłaty środków z rachunków zmarłego.
- Notariusz lub sąd — postępowanie spadkowe — odpis dla notariusza jest płatny (22 zł); sąd może pobrać odpis skrócony z rejestru samodzielnie. Szczegóły: spadek po śmierci bliskiej osoby.
Liczbę płatnych odpisów warto ustalić z instytucjami, które ich żądają (bank, notariusz, spółdzielnia, ubezpieczyciel) — odpisy zamówione od razu oszczędzą kolejnej wizyty w urzędzie.
Odpis skrócony a odpis zupełny
- Odpis skrócony (22 zł) — zawiera najważniejsze dane: imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce zgonu, datę urodzenia, imiona rodziców. Wystarczający w większości spraw urzędowych i bankowych.
- Odpis zupełny (33 zł) — zawiera pełną treść aktu zgonu, w tym wszelkie wzmianki dodatkowe i adnotacje. Potrzebny rzadziej — głównie w sprawach sądowych lub gdy akt zawierał sprostowania.
Wielojęzyczny odpis aktu zgonu
Jeśli odpis aktu zgonu jest potrzebny do spraw za granicą (np. ubezpieczenie, spadek w innym kraju), można zamówić odpis wielojęzyczny na podstawie konwencji nr 16 Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego (Wiedeń, 8 września 1976 r.). Taki odpis nie wymaga tłumaczenia (gov.pl) i jest uznawany w państwach-stronach konwencji — ich listę warto sprawdzić przed wyjazdem. Wydaje się go tylko w formie papierowej. Koszt: 22 zł.
Szczególne sytuacje — zgon za granicą, odpis przez internet, błędy w dokumencie
Nie zawsze procedura uzyskania aktu zgonu przebiega standardowo. W przypadku zgonu za granicą, konieczności zamówienia odpisu przez internet lub wykrycia błędu w dokumencie — obowiązują odrębne zasady. Poniżej opisujemy najważniejsze sytuacje.
Zgon za granicą — jak zarejestrować w Polsce
Jeśli obywatel polski zmarł za granicą, procedura jest bardziej złożona, ale w pełni wykonalna:
- Rejestracja w kraju zgonu — zgon musi być zarejestrowany zgodnie z prawem miejscowym. Rodzina lub konsulat RP uzyskuje zagraniczny akt zgonu.
- Apostille lub legalizacja — pytanie do USC — polski USC dokonuje transkrypcji zagranicznego dokumentu, który w państwie wystawienia jest uznawany za dokument stanu cywilnego i ma moc dokumentu urzędowego, został wydany przez właściwy organ i nie budzi wątpliwości co do autentyczności (art. 104 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego). Czy w danym przypadku potrzebne jest apostille lub legalizacja, warto zapytać w USC przed złożeniem wniosku.
- Tłumaczenie — dokument w języku obcym przedkłada się z urzędowym tłumaczeniem na język polski: wykonanym przez tłumacza przysięgłego z listy Ministra Sprawiedliwości, przez tłumacza przysięgłego uprawnionego w państwie UE lub EOG albo przez konsula (art. 31 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego).
- Transkrypcja do polskiego rejestru — rodzina składa wniosek o transkrypcję (wpisanie) zagranicznego aktu zgonu do polskiego rejestru stanu cywilnego. Wniosek można złożyć w dowolnie wybranym USC w Polsce lub za pośrednictwem konsula.
Opłata skarbowa: 50 zł za odpis zupełny wydany po dokonaniu transkrypcji. Termin zależy od urzędu — informację o nim uzyskają Państwo w USC.
Pomoc konsularna: konsulat RP w kraju zgonu może pomóc w uzyskaniu dokumentów, koordynacji z lokalnymi władzami oraz — jeśli rodzina zdecyduje o repatriacji ciała — w organizacji transportu.
Zamówienie odpisu aktu zgonu przez internet
Jeśli rejestracja zgonu już nastąpiła, a Państwo potrzebują dodatkowego odpisu, nie trzeba osobiście odwiedzać USC. Odpis aktu zgonu można zamówić przez internet w usłudze Uzyskaj odpis aktu stanu cywilnego na gov.pl. Od 1 stycznia 2026 r. tę sprawę załatwia się wyłącznie przez e-Doręczenia — potrzebny jest adres do e-Doręczeń:
- Zalogować się na gov.pl za pomocą profilu zaufanego albo e-dowodu (z czytnikiem i potwierdzonym profilem zaufanym).
- Wybrać rodzaj odpisu (skrócony, zupełny albo wielojęzyczny — ten ostatni tylko w formie papierowej) oraz cel, do którego odpis jest potrzebny (od celu zależy, czy jest wolny od opłaty skarbowej).
- Wskazać dane zmarłego i USC, do którego składa się wniosek — może to być dowolny USC w Polsce.
- Wybrać sposób odbioru: osobiście w USC, pocztą (bez opłaty za przesyłkę) albo elektronicznie na skrzynkę do e-Doręczeń.
- Jeśli opłata jest wymagana (22 zł za odpis skrócony, 33 zł za zupełny), wybrać sposób płatności i podpisać wniosek elektronicznie.
Odpis elektroniczny (plik XML lub PDF) przekazuje się dalej tylko w tej formie — wydruk nie ma mocy prawnej (gov.pl). Termin: do 7 dni kalendarzowych, gdy akt jest w centralnym rejestrze stanu cywilnego (akty sporządza się w rejestrze od 1 marca 2015 r.); 7 dni roboczych albo 10 dni roboczych, gdy akt trzeba przenieść z księgi papierowej. Jest to wygodna opcja, gdy potrzebują Państwo dodatkowych odpisów po pewnym czasie od rejestracji zgonu.
Sprostowanie błędu w akcie zgonu
Jeśli w akcie zgonu znalazł się błąd (nieprawidłowe imię, nazwisko, data urodzenia lub data zgonu), należy zgłosić go w USC, które sporządziło akt. Jeśli dane w akcie są niezgodne z aktami zbiorowymi, innymi aktami stanu cywilnego lub zagranicznym dokumentem, akt prostuje kierownik USC, który go sporządził — z urzędu lub na wniosek (art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego). Za odpis zupełny sprostowanego aktu wydany na wniosek płaci się 39 zł.
Gdy sprostowanie na podstawie tych dokumentów nie jest możliwe, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym (art. 36); brakującą datę lub godzinę zgonu uzupełnia sąd (art. 38).
Aby uniknąć konieczności prostowania, warto dokładnie sprawdzić kartę zgonu od lekarza — błędy w karcie przenoszą się na akt zgonu.
Utrata aktu zgonu — jak uzyskać duplikat
Jeśli odpis aktu zgonu zaginął lub uległ zniszczeniu, można w każdej chwili zamówić nowy odpis. Nowy odpis można uzyskać:
- osobiście w dowolnym USC w Polsce (nie musi to być USC, w którym akt sporządzono),
- przez internet na gov.pl (jak opisano powyżej),
- pocztą — wysyłając wniosek do USC, w którym akt jest zarejestrowany.
Koszt: 22 zł (odpis skrócony) lub 33 zł (odpis zupełny).
Rola zakładu pogrzebowego w formalnościach
Wiele zakładów pogrzebowych w Polsce oferuje pomoc w uzyskaniu aktu zgonu jako część kompleksowej organizacji pogrzebu. Zakład pogrzebowy może:
- odebrać kartę zgonu od lekarza lub ze szpitala,
- zgłosić zgon w USC w imieniu rodziny (jako pełnomocnik osoby uprawnionej do pochówku),
- odebrać odpisy aktu zgonu,
- załatwić formalności na cmentarzu.
Jest to wygodna opcja, szczególnie gdy rodzina jest w głębokiej żałobie i nie ma sił na samodzielne chodzenie po urzędach. Szczegółowy poradnik po organizacji pogrzebu — od pierwszych kroków po ceremonię — znajdą Państwo w artykule Organizacja pogrzebu krok po kroku.
Gdy formalności będą już za Państwem, warto pomyśleć o trwałym upamiętnieniu bliskiej osoby — cyfrowy memoriał pozwala zachować zdjęcia, wspomnienia i historię życia w jednym miejscu dostępnym online.
Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między kartą zgonu a aktem zgonu?
Karta zgonu to dokument medyczny wystawiany przez lekarza, który stwierdził zgon — potwierdza fakt i przyczynę śmierci; ma trzy części i jest wydawana w jednym egzemplarzu. Akt zgonu to dokument urzędowy sporządzany przez Urząd Stanu Cywilnego na podstawie karty zgonu — stanowi wpis do rejestru stanu cywilnego i jest potrzebny w sprawach spadkowych i urzędowych. Do pochowania potrzebna jest karta zgonu z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu, a nie odpis aktu zgonu.
Ile czasu ma się na zgłoszenie zgonu w urzędzie?
Zgon należy zgłosić w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 dni od dnia sporządzenia karty zgonu. Jeśli śmierć nastąpiła na skutek choroby zakaźnej, zgłoszenia należy dokonać w ciągu 24 godzin od chwili zgonu. Warto nie zwlekać: bez zarejestrowania zgonu i adnotacji USC na karcie zgonu nie można pochować zmarłego.
Ile kosztuje akt zgonu?
Pierwszy odpis skrócony aktu zgonu wydawany przy rejestracji jest bezpłatny. Każdy kolejny odpis skrócony kosztuje 22 zł, a odpis zupełny — 33 zł; odpis wielojęzyczny (do użytku za granicą, tylko w formie papierowej) — 22 zł. Odpis potrzebny do sprawy w ZUS (np. do wniosku o zasiłek pogrzebowy) lub u pracodawcy jest wolny od opłaty skarbowej — wystarczy wpisać cel we wniosku. 22 zł płaci się m.in. za odpis dla banku i notariusza.
Czy można uzyskać akt zgonu przez internet?
Samej rejestracji zgonu nie można przeprowadzić w pełni online — kartę zgonu składa się w USC osobiście lub przez pełnomocnika (np. zakład pogrzebowy). Odpis aktu zgonu można natomiast zamówić przez internet w usłudze „Uzyskaj odpis aktu stanu cywilnego” na gov.pl (profil zaufany lub e-dowód). Od 1 stycznia 2026 r. usługa działa wyłącznie przez e-Doręczenia: odpis odbiera się w wybranym USC, dostaje pocztą albo elektronicznie na skrzynkę do e-Doręczeń. Termin: do 7 dni kalendarzowych, gdy akt jest w rejestrze; w innych przypadkach 7 lub 10 dni roboczych.
Podsumowanie
- Karta zgonu (od lekarza) i akt zgonu (z USC) to dwa różne dokumenty — karta jest podstawą do sporządzenia aktu; ma trzy części i jest wydawana w jednym egzemplarzu.
- Termin zgłoszenia zgonu: 3 dni od wystawienia karty zgonu (24 godziny od chwili zgonu przy chorobie zakaźnej).
- Gdzie zgłosić: urząd stanu cywilnego właściwy dla miejsca zgonu (nie zamieszkania).
- Kto zgłasza: osoba uprawniona do pochówku (rodzina lub osoba, która dobrowolnie zobowiązała się pochować zmarłego); zakład pogrzebowy — jako pełnomocnik.
- Wymagane dokumenty: karta zgonu, dowód osobisty zmarłego, dowód osobisty osoby zgłaszającej.
- Do pochowania potrzebna jest karta zgonu z adnotacją USC (część II dla cmentarza), a nie odpis aktu zgonu.
- Pierwszy odpis skrócony aktu zgonu jest bezpłatny; każdy kolejny — 22 zł.
- Odpis do ZUS i dla pracodawcy jest wolny od opłaty skarbowej (cel we wniosku); płatne odpisy (22 zł) potrzebne są m.in. w banku i u notariusza.
- Dodatkowe odpisy można zamówić przez internet na gov.pl (profil zaufany lub e-dowód; od 1 stycznia 2026 r. przez e-Doręczenia).
- Zgon za granicą: rejestracja w kraju zgonu, tłumaczenie, transkrypcja w polskim USC (odpis zupełny po transkrypcji — 50 zł); o apostille lub legalizację warto zapytać w USC.
- Zakład pogrzebowy może pomóc w załatwieniu formalności jako pełnomocnik.
- Dowód osobisty zmarłego zostaje zatrzymany i unieważniony — warto wcześniej zrobić kserokopię.
- Stan prawny na 13 listopada 2026 r.
Powiązane artykuły
- Formalności po śmierci — kompletna lista dokumentów — krok po kroku, jakie dokumenty załatwić po śmierci bliskiej osoby
- Zasiłek pogrzebowy ZUS 2026 — kwota 7 000 zł, wniosek Z-12 — jak uzyskać zasiłek pogrzebowy i jakie dokumenty przygotować
- Organizacja pogrzebu krok po kroku — kompletny poradnik od zgłoszenia zgonu po ceremonię
- Koszt pogrzebu w Polsce 2026 — ile kosztuje pogrzeb tradycyjny i kremacja w różnych miastach
- Spadek po śmierci bliskiej osoby — formalności i postępowanie spadkowe — kto dziedziczy, jak przyjąć lub odrzucić spadek i ile to kosztuje u notariusza i w sądzie
- Renta rodzinna i renta wdowia 2026 — komu przysługuje po zmarłym i jak złożyć wniosek w ZUS
- Żałoba po stracie — etapy i wsparcie — jak radzić sobie z żałobą i gdzie szukać pomocy